Kuki hagaragara igabanuka ry’abafana ku bibuga byo mu Rwanda ?

Mu gihe u Rwanda rwitegura  kwakira igikombe cy’Afurika cy’abakinnyi  bakina  imbere  mu bihugu “CHAN  2016”, bamwe dukomeje kugira  amakenga  y’ umubare w’abafana  b’imbere  mu gihugu  bazitabira  iyi  mikino    ushobora kuzaba muto niba ntagikozwe.

Aha bitewe n’uko aba bafana  basa n’abacitse  ku bibuga  gahoro  gahoro  bahereye  mu  mikino  ya shampiyona none  bikaba  bigeze no  ku  mikino  y’ikipe  y’igihugu.

Ese ubu  abatakireba Amavubi  akina  na Uganda ,  twakwizera  ko bazaza bakuruwe na CHAN ? cyangwa se  sitade zizaba zambaye  ubusa?, iyo  uganiriye na  bamwe  mu bafite  uruhare  mu mupira w’amaguru   mu Rwanda   kuri  iki kibazo  usanga bo  bitana ba mwana. Bamwe mu bafana n’ Ishyirahamwe ry’umupira w’amaguru  mu Rwanda ” FERWAFA” rishyira mu majwi  abanyamakuru  b’ imikino  mu guca abantu  intege. Itangazamakuru  ryo  rikavuga  n’urwego  rw’umupira w’u Rwanda  ruri hasi.

Iyo  uvuze  kugabanyuka ,  hari  uwakubaza ngo  uba ushingiye kuki  ko nta mubare  w’abafana binjira  ku  bibuga wapfa  kumenya mu  Rwanda?, Njye nagereranya no  mu myaka 5  ishize, aho  wabonaga amakipe  nka Kiyovu ahura na Marines ugasanga ikibuga cya Mumena kiruzuye.  Igipimo  cyiza cyo  kureba  ubwitabire  bw’imikino ya shampiyona nsanga ari ahantu habiri. Ahambere ni  umukino  uhuza APR FC na Rayon Sports  , ahandi  ni  ku  mikino  ibera  mu ntara  igahuza amakipe akomeye nka Rayon Sports  , APR FC n’amakipe  yo  mu ntara  nka Musanze FC , Etincelles n’andi  ntiriwe ndondora.

U23Rwandauganda

Ubwo Amavubi U-23 yakinaga na Somalia mu gushaka itike ya CAN U-23, hari ibice bya Sitade bitari byicayemo abantu (Foto Imvaho Nshya)

Biteye agahinda  kumva  ko muri  uyu mwaka igihe APR  FC yahabwaga igikombe cya shampiyona nta bafana bari babyitabiriye, AS Kigali  ya  kabiri  muri  shampiyona yakinye na Police FC ya gatatu hari abafana batarenze 100 kuri Sitade ya Kigali . Ubwo  Mukura yakiriraga Etincelles kuri Sitade y’ i Muhanga , hari abatarenze  60.  Kuri Rayon Sports na Mukura  hari kuri Sitade Amahoro muri Werurwe  ugereranyije hari abantu  ibihumbi 7 ku bihumbi  25 byakirwa n’iyi sitade.

Ni nde  uheruka  kubona Sitade Amahoro  yuzura abafana,  ese bagiye  he ko  muri 2004 , Rayon na APR FC zakinnye bamwe twaburaga amatike  yo  kwinjira?

 Icyo abafana babivugaho

Munyeshyaka Lambert ni  umunyeshuri wa Kaminuza y’u Rwanda  i Butare yagize ati “Nkurikije  ibyo  numva  kuri Radio , biragoye  ko nagaruka ku kibuga, abanayamakuru  babifitemo  uruhare  rwimbitse”.

Muyiramye Didier,  utuye i Remera  mu Mujyi wa Kigali ashyira mu majwi  abanyamakuru ati ” Abanyamakuru  bacu  hano baziko  gusesengura ari  ukunenga gusa. Ukurikiye abo  muri shampiyona zikomeye iyo banenze  biba akanya gato. Ino bifite ingaruka zikomeye  ku bafana  baba bakurikiye Radio. Gusa sinakwirengagiza shampiyona zo hanze  zibera amasaha amwe n’imipira yacu”.

Hitayezu  James  uri i Ngoma  agaruka ku buryo Amavubi ahamagarwa na ruswa muri shampiyona  ati “Umutoza bahaye Amavubi  yumva ko igomba gukinamo   abakinnyi bo  mu ikipe atoza . Hari na ruswa mu basifuzi bituma amakipe  atagira icyo atanga abafana bayo  bahora batishimye”.

FERWAFA  yo  ishyira  mu majwi abanyamakuru  baca  intege  abafana

Nzamwita Vincent De Gaulle,  Perezida wa FERWAFA yavugiye i Huye  muri Gicurasi 2015 ko  icyagabanyije abafana  ku bibuga ari  itangazamakuru ry’imikino rica intege nabo  bake bazaga. Nzamwita unayoboye  akanama k’imbere  mu gihugu gategura CHAN 2016, yagize ati “Ikibazo  cya mbere ni Media (itangazamakuru) ryacu. Iyo ubaciye  intege rero ugatuma bataza  ku kibuga,  ukongera  ukambaza ngo  uti  kuki  bataje , kandi ari wowe  wakabaye ubazana aho  harimo  ikibazo. Mwe (itangazamakuru)  mukwiye  kwibaza impamvu  tureba imikino  yo  mu Bwongereza cyane? Ni Media. Mwe  mukwiye  kwibaza  kuki  tutigarurira  umupira wacu hano mu Rwanda. Mureke  kwegeka  umupira  ku muntu umwe(De Gaulle). Mwe  iyo mumaze  kunenga  igitecyerezo  mutanga  ni  ikihe?”.

Mu rwego  rw’abategura CHAN 2016, babiganiriye n’ubuyobozi  bwa CAF bumvikana ko  bazakora  icyo Nzamwita yita ” Recyclage y’abanyamakuru”  tugenekereje twavuga ngo  kuyungurura/gucayura abanyamakuru . Ngo  muri  iyi  politike  bazafata abanyamakuru  bumva, bakora ubusesesenguzi bwubaka , babashyire hamwe nk’icyumweru  babategura kuzagira uruhare  muri CHAN 2016.

Abanyamakuru  na bo bafite  uko babibona

Mpamo Thierry Tigos yandikira mu Izuba Rirashe ntiyemeranya na Nzamwita agira ati “Abanyamakuru  bavuga  ibiriho gusa hari bake bashobora gutana. Mbona abafana batabona ukuri , bumva  ko  ku  rwego  rw’amakipe  buri  gihe FERWAFA ihengamira kuri APR FC, icyo cyatumye   bamwe  bacika  ku bibuga,  bigeza n’aho  umutoza nka Cassa wa Police FC avuga ko  gukina muri shampiyona ari  ukurangiza umuhango. Ikindi  cyaciye   abantu  ku kibuga  ni igabanyuka ry’abanyamahanga  batumaga  shampiyona iryoha”. Sam Karenzi , umunyamakuru  wa Radio Salus ,  yungamo ko   bimwe mu byemezo bifatwa bishora guca abantu  ku bibuga, ati “Abafana  iyo babonye  ibyemezo bifatwa bibogamye ntabwo bagirira icyizere  ubuyobozi, kandi  iyo batereye  icyizere  ubuyobozi n’umupira ubavamo. Imiyoborere   ibaye  ntabogama , hakavamo  ibyemezo  nkibyafashwe  byo  kwirukana abanyamahanga burundu ,  mu  ikipe  y’igihugu hagamahagarwa  ushoboye  kandi  ikipe igatsinda abafana baza.Ikindi  ni Rayon Sports ifite abafana benshi ,  imaze umwaka ihagaze nabi byatumye abafana babura”.

Nisingizwe Théoneste ,  umunyamakuru wa Televisiyo  y’ u Rwanda avuga   ko  FERWAFA ikwiye  gukora ubushakashatsi  kuri  iki kibazo.  Akanagaragaza  impamvu nk’eshatu  zigitera  ati ” Iya mbere  ni  uko  umupira utaryoshye  nka mbere, ibitego  ntibikiboneka  bigaragarira  kuri  ba rutahizamu batakirenza  ibitego  14. Icya kabiri  ni uko mu myaka ishyize ruhago  yacu yarimo abanyamahanga ,  none amakipe nka APR FC  na Police FC  yamaze kubakuramo ,ibyo byatumaga umuntu  aza kureba  umukinnyi  w’umuyamaghanga  yumvishe kuri Radio. Ikindi  ni imyinjirize  ku  kibuga, ugasanga harimo  akavuyo.Hari  uvuga  ngo sinzahagaruka,  nta buryo  bwo  kubungabunga n’abazaga ku bibuga. Icya nyuma ni Amavubi  atagitsinda”. Nisingwizwe avuga ko  hakwiye  gushyirwamo  imbaraga kugira ngo  amatsinda y’abafana yongere agire imbaraga,  n’amakipe agakina  umupira usukuye.

Icyakorwa

Ntibikwiye ko abantu bitana ba mwana, buri wese akwiye  gukora ibimureba yaba FERWAFA , itangazamakuru n’abandi . Kuza kw’abafana bifite  inyungu nyinshi  ku makipe  no  ku buryohe bw’ imikino.  Aha ni  ho abafatanyabikorwa batangira amafaranga  kuko baba bizeye  ko  ibyabo  bizunguka. Hagomba gushyirwa ingufu mu gukangurira Abanyarwanda kwitabira imikino ya  CHAN 2016  kuko bizaheshe  ishema u Rwanda.

Tanga igitekerezo na Facebook

Tanga igitekerezo